Friday, November 20, 2009

අජිත් තිලකසේන ගැන



හීනමානකාරයන් වචන වලින් විප්ලව කරන විට පෙරලිකාරයන් විප්ලව කරන්නේ නිහඩවය.
ලංකාවේ සිංහල කෙටිකතා කලාවේ ගැඹුරු වෙනසක් සනිටුහන් කල නිහඩ පෙරලිකරුවෙක් විදිහට අජිත් තිලකසේන හදුනාගන්න පුලුවන්.
තිලකසේන ගේ නම සාමාන්‍යයෙන් සම්මත කෙටිකතාකරුවන්ගේ ලැයිස්තු වල දකින්න ලැබෙන්නෙ නැහැ.පාසල් සිසුන් හා සාහිත්‍ය ලෝලීන් අජිත්ගේ නම වැඩිය අසා නැතුවාටත් සැකයක් නැහැ.අමරසේකර,කේ ජයතිලක කෙටිකතාකරුවන් වුනාට සම්මත කතිකාවත තුල අජිත් තිලකසේනව ඒ අර්ථයෙන් හදුනාගැනෙන්නේ නැහැ.

සතුරෝ නමැති කෙටිකතා සංග්‍රහය 1960 දී ප්‍රකාශයට පත්කරමින් කෙටිකතාකරනයට පිවිසි අජිත් තිලකසේන මේ දක්වා කෙටිකතාකරනයෙහි යෙදී සිටිනවා.මෙම දශක කිහිපයක කාලය තුල කෙටිකතා සංග්‍රහයන් කිහිපයක් වගේම සංයුක්ත කවි නමින් හැදින්වෙන කාව්‍ය නිර්මාන ග්‍රන්ථ කිහිපයක්ද ඔහු විසින් රචනා කොට තිබෙනවා.ධර්මසේන පතිරාජගේ විශිෂ්ට සිනමා නිර්මානයක් වන පාර දිගේ හි තිර රචනයත් තිලකසේනගේ නිර්මානයක්.

තිලකසේනගේ කෙටිකතාකරනයේ තියෙන විශේෂත්වය තමයි ඔහු නිර්මානකරනය තුල භාවිතා කරන ආකෘතියෙහි පවතින වෙනස.සාමාන්‍යයෙන් සාහිත්‍ය නිර්මානයක ආකෘතිය හා අන්තර්ගතය ලෙස කොටස් දෙකක් හදුනාගැනෙනවා.සරලව කිවහොත් කියන "දේ" හා එසේ කියන දේ කියන "විදිහ" යනු දෙකක්.
තිලකසේන විශේෂ වෙන්නෙ අන් බොහෝ අය නොසලකා හල ආකෘතිය - එනම් කියන "විදිහ" අරභයා අතිශය නිර්මානශීලි වෙනස්කම් ගනනාවක ඔහු නියුතු වූ නිසා.තිලකසේනගේ ප්‍රකාශන රීතිය එක්තරා අන්දමක අසම්මතවාදී හා යථාර්ථවාදය ඉක්මවන ලද ස්වභාවයක් ගන්නවා.සාහිත්‍යය තුල සිදුවෙන්නෙ තමන් අවට භෞතිකව තිබෙන යථාර්තය කඩා දමා එය සෞන්දර්යාත්මක ලෙස ප්‍රතිනිර්මානය කිරීමක්.තිලකසේන භෞතික යථාර්තය ප්‍රතිනිර්මානය කරන්න යොදාගන්නෙ කිසිසේත්ම යථාර්තවාදී නොවන මායාව හා අද්භූතය මිශ්‍ර ශෛලියක්.
නාගරිකව ජීවත් වන ලිංගික අසහනයෙන් පෙලෙන තරුනයන්,බෝඩ්ම්කාරයන්,කාර්යාල වල වැඩ කරන ගැහැනුන් සහ මිනිසුන් - මෙවැනි පහල මධ්‍යම පංතික ස්ථරයන් බොහෝවිට තිලකසේනගේ කතා වල චරිත නායකයන් බවට පත්ව තිබෙනවා.විකාරයක් බවට පත්වෙලා හෙම්බත්වෙලා තිබෙන මෙම මනුශ්‍ය ජීවිත වල කතන්දරය තර්කානුකූල වචන වලින් කතාවට නගන්න බැහැ.මේ නිසා විකාරයක් ව තිබෙන කතාන්දර තිලකසේන අතින් කතාවට නැගෙන්නෙ ඊටම සරිලන විකාරාත්මක ශෛලියකින්.මේ අනුව තිලකසේනගේ කතාවල දෙබස් සංවාද අසාමාන්‍යයි.විකාරරූපියි.මෙම මතුපිට විකාරරූපීත්වය යට ගැබ්වෙලා තියෙන්නෙ කතාවල චරිත නායකයන්ගේ අභූතරූපී ප්‍රලාපයක් වුනු ඇත්ත ජීවිතය මිස අනෙකක් නෙමෙයි.

"මිනිස්සු මිනිස්සුංව දකිනඩ කැමති නැහැ"ඈ කිව්වා.
"ගලක් වුනත් ඒක කලු නං ඒක කපුටෙක්"මම කිව්වා.
ඇගේ ඇගිල්ලක් හෙල උනා.ඈ සන් කලේ මට දිග ඇදෙන ලෙස. මම ඇල උනා මූන උඩු අතට.
"මෙහාට හැරෙන්න"ඈ අත් බැදගත්තා.
"එතකොට ඔයා දාංගලේ පටන් ගනීවි"
"ඇත්තද ඔයා හීනයක් අල්ලං පෙට්ටියක් ඇතුලේ දාගෙනයි කියන්නෙ"

(රූපාන්තරනය - සුන්නද්ධූලි කෙටිකතා සංග්‍රහය 50 පිට )

අජිත් තිලකසේනගේ නිර්මාන ඒවාවල ස්වභාවය අනුව යුග තුනකට බෙදන්න පුලුවන්.
ඔහුගේ පලමු නිර්මානය වන සතුරෝ කෙටිකතා සංග්‍රහය යථාර්තවාදී ශෛලිය මත රැදෙමින් රචනා වුන එකක්.
ඉනික්බිති ලියැවුනු පිටුවහල් කර සිටිද්දී (1964) සංග්‍රහයේ සිට සුබ රාත්‍රියක් අහවරයි (1984) සංග්‍රහය දක්වා නිර්මාන දැඩි ලෙස අසම්මතවාදී ආකෘතියක් සහිත නිර්මාන විදිහට හදුනාගන්න පුලුවන්.මේ කාලයේ (70 දශකයේ) සම්මුඛ සාකච්ඡාවක් පුවත් පතකට ලබාදෙන තිලකසේන පවසා තිබුනේ "මට තිබෙන්නෙ කියන ආකාරයක් පමනයි.මම කියන දේවල් වැදගත් නැහැ"යනුවෙනුයි.මෙම සාකච්ඡාවේදී තමන්ගේ නිර්මාන වල "තේරුම" සොයන්නන් උපහාසයට ලක්කරන තිලකසේන ගලන මුහුදු රැල්ලක,ගලා හැලෙන දිය ඇල්ලක සෞන්දර්යයක් තිබුනත් එහි ඇති "තේරුම" කුමක්දැයි විමසා සිටිනවා.කලා නිර්මාන වල සෞන්දර්ය මිස සැගවී තිබෙන තේරුම් සෙවීම අර්ථ ශුන්‍ය බවට ඔහු ඉන් ඉගි කරනවා.

කෙසේ වුනත් 70 දශකයේ සිටින මෙම දැඩි ආකෘතිකවාදයාට වඩා වෙනස් කෙනෙකුයි සාදය (1992) කෙටිකතා සංග්‍රහය සහ ඉන් ඔබ්බට ලියවෙන කෙටිකතා තුලින් අපිට මුන ගැසෙන්නෙ.මේ අනුව සාදයෙන් පසු තිලකසේනගේ නිර්මාන දිවියෙහි තවත් යුගයක් සනිටුහන් වෙනවා යැයි කීම නිවැරදියි.
80 දශකයෙහි අග භීෂනයෙන් ආලෝලනයට ලක්වූ ලාංකීය සමාජය තදින් නිරූපනය කරන්නට සාදය කෙටිකතා සංග්‍රහය සමත් වී තිබෙනවා.එම භීම සමය සමාජය ව්‍යාකූලත්වයට ලක්කරන ලද අන්දම පිලිබද මනා චිත්‍රයක් මේ නිර්මාන හරහා දකින්න පුලුවන්.
මෙම දේශපාලනික තේමාව තිලකසේනගේ 90 දශකය තුල සිදුවූ බොහෝ නිර්මාන වල හොල්මං කරනවා.සුසුම හා පීඩාව (2000) කෙටිකතා සංග්‍රහයේ එන "දවසක වෙනස" කෙටි කතාවේ කියැවෙන්නේ සන්නද්ධ ව්‍යාපාරයක තරුනයෙක් තමන්ගේ දේශපාලන ජීවිතය හා පෞද්ගලික ජීවිතය අතර ව්‍යාකූලත්වයකට ලක් වන අන්දමයි.දේශපාලන ව්‍යාපාරයේ රාජකාරියක් ඔහුට බාර වී තිබෙනවා.ඔහු දේශපාලන සටන්කාමියෙක් බව ඔහුගේ හිතවතුන් දන්නේ නැහැ.හිතවත් පවුලක තරුනියන් තිදෙනෙක් වෙසක් බලන්න ගෙනයාමේ කාර්යය මේ අතර ඔහුට භාර වෙනවා.වෙසක් තදබදය අතර අකරතැබ්බකට ඔහු මුහුන දෙන අතර වෙසක් බලන්න පැමින සිටින මදාවිකාරයන් සමග ගැටුමකට ඔහු මැදි වෙනවා.මේ සියල්ල අවසානයේ ඔහුට භාර වී තිබුනු දේශපාලන රාජකාරිය ( යතුරක් නිශ්චිත වෙලාවකට භාර දීම) ඔහුට මගහැරෙනවා.

ඔහු ආපසු හැරී ඇගලුම් කම්හලක් අසලින් මහ පාරට ගොඩවෙනකොටම එතන ඔරලෝසු කනුවේ 11 වදිනවා ඇහුනා. සුගත් කලබල වෙච්ච ගමන් අත ගෙනිච්චේ උඩ සාක්කුවට.යතුරට.එහෙත් කමිසය ඇගේ නැති බවත් මෙච්චර වෙලාඋඩුකයේ තිබුනේ බැනියම විතරක් බවත් ඔහු වටහාගත්තේත් එතකොට.පිහියෙන් ඇන්නා වගේ පහරක් ඔහුගේ යටිබඩ පසාරු කලා.ඔහුගේ ඉක්කාවත් නැවතුනා.තෙරපුනු බරකින් දෙකකුල් ඇන හිටියාත් එක්ක ඔහු එහෙම්ම බිම ඉදගත්තා.
"බාරගත් වගකීම ඉටු නොකල ද්‍රෝහියෙක්"යන හංවඩුව පිටේ කෙටෙන පාරවල් ඔහුට දැනෙන්න දැනෙන්නා වගේ වුනා.


( දවසක වෙනස සුසුම හා පීඩාව - 115 පිට)

ඔහු බොත්තම් දදා කන්ඩිය නැගගන එනකොට ආරක්ෂක නිලධාරියෙක් උඩ හිටියා.තමා දෙස තියුනුවට බලා හිටපු බව පෙනුනා. සුගත් පාරට ගොඩවෙද්දි ආරක්ෂක නිලධාරියා පිගානක් තරම් පලල් වූ අත්ල දිග ඇරියා.සුගත් දිහාට පෑවා. සුගත් පස්ස සාක්කුවෙන් හැදුනුම්පත එලියට ඇද ආරක්ෂක නිලධාරියා අත තැබුවා.ඒක ඔහු ඒ මේ අත පෙරලා කිසිවක් නොකියා ආපහු දුන්නේ තමා රේල් පාලමට දුරස්ථ පාලකයක් මගින් ක්‍රියා කරවිය හැකි බෝම්බ හයි කරන්න නොගිය බව ඔහු වටහා ගත් නිසා විය යුතුයි

(ඉහත කෘතිය - 118 පිට)

ආරක්ෂක හමුදාවල දඩයම් ඇසට හසුව සිටිනවාට අමතරව තමා වගකීම ඉටු නොකල නිසා තමන්ගේ දේශපාලන ව්‍යාපාරයේත් සැකයට හසුවීමේ ඉරනමට මෙම තරුනයා මුහුන දෙනවා.සාමාන්‍ය පසුබිමක නම් හේතු පැහැදිලි කරන්න අවස්ථාවක් ලැබෙන්න ඉඩ තිබුනත් සිවිල් යුද වාතාවරනයක් මැද එහෙම ඉඩක් නැහැ.දේශපාලනික වශයෙන් ඇලලුන සමාජයක පුද්ගලයාගේ ඉරනම අතිශය ප්‍රබල විදිහකට මෙම කෙටිකතාව තුල පිලිබිඹු වී තිබෙනවා.

සමස්තයක් විදිහට ආකෘතියේ පවතින අසම්මත ගතිය පවත්වාගෙන යන ගමන් කෘතියේ අන්තර්ගතය වෙත වැඩි නැඹුරු වීමක් අජිත්ගේ මෙම තෙවන යුගයේ නිර්මාන තුලින් අපිට දකින්න පුලුවන්.
"මට තියෙන්නේ කියන ආකාරයක් විතරයි.කියන දේ වැදගත් නැහැ" යැයි දශක කිහිපයකට පෙර ඔහු කල ආකෘතිකවාදී ප්‍රකාශය මේ අනුව ඔහුගේ නිර්මාන වලින්ම පසුකාලයක බිදී යන ස්වරූපයක් පෙනෙන්නට තිබෙනවා.අද්භූතවාදී ආකෘතීන් සමග යථාර්ථවාදී සිදුවීම් දැක්මක් සහිතව මිශ්‍ර වීම නිසා තිලකසේනගේ වඩාත්ම පරිනත යුගය විදිහට තේරුම් ගන්න පුලුවන් වන්නේත් සාදයෙන් ඉක්බිති ඇරඹෙන ඔහුගේ නිර්මාන සම්මුචයයි.

ඒ වගේම ඔහු විසින් රචිත පාර දිගේ තිර පිටපත සිංහල සිනමා ඉතිහාසයේ කැපී පෙනෙන තිර රචනයක්.පාර දිගේ අතිශය දේශපාලනික තේමාවක් සහිත චිත්‍රපටයක්.සාමාන්‍යයෙන් 70 හා 80 දශකයන්ගේ මුල වාමවාදී දේශපාලනයට බර සිනමා පට බිහිවීමේ යම් ප්‍රවනතාවයක් තිබුනා.කොහොම වුනත් ආකෘතික වශයෙන් සම්ප්‍රදායික තැනක හිරවෙලා තිබුනු දේශපාලන සිනමාව තිගැස්මකට ලක්කල තිරපිටපතක් විදිහට පාර දිගේහි තිර රචනය හදුනාගන්න පුලුවන්.

සිදුවෙන දේ සිදුවෙන විදිහටම කියන සාම්ප්‍රදායික යථාර්තවාදී ශෛලිය තුල එක තැන පල්වෙමින් තිබුනු සිංහල කෙටිකතාවට නූතන්වයක කවුලුව විවර කල පුරෝගාමියා වුනේ අජිත් තිලකසේන.ඒ පරම්පරාව තුල ඒ හා සම වන නිර්මානකරුවෙක් සිටී නම් ඒ සයිමන් නවගත්තේගම පමනයි.කොහොම වුනත් තිලකසේනගේ අඩි සටහනින් එදා ආරම්භ වූ මාවත දිගේ අද තරුන නිර්මානකරුවන් වඩ වඩා පිය නගන්නට පටන්ගෙන තිබෙන බව පෙනෙන්නට තිබෙනවා.නිශ්ශංක විජේමාන්න වැනි කෙටිකතාකරුවෙක්ගේ නිර්මාන දිහා බැලුවාම මේ ස්වභාවය දැකගන්න පුලුවන්.
කොහොම වුනත් අජිත් තිලකසේන තවම නිහඩ චරිතයක්.
දේශපාලන වේදිකා වල පාලකයන්ට වන්දිභට්ටකම් කරමින් උපහාර ලබන මහා සාහිත්‍යවේදීන්ගේ පුරාජේරුවට වඩා මෙම මිනිසාගේ නිහැඩියාව අතිශය ගෞරවනීය එකක් බව අවසාන වශයෙන් කිව යුතුයි.


4 comments:

  1. අනර්ඝයි! ඔහු මගේත් ප්‍රියතම ලේඛකයෙක්. අදීන මිනිසෙක්.

    ලිපිය ලියා පල කලාට පින්.

    ReplyDelete
  2. අජිත් ති‍ලකසේන කියන්නේ ලංකාවේ විකල්ප ලේකකයෙක් කියලයි මට හිතෙන්නේ. මොකද ඔහුගේ කෘති කියවන්න පෙළඹිමට යම් පුර්ව ඉගැනුමක් තිබිය යුතුයි. ඔහුගේ කෘති වලින් විශේෂයෙන් කෙටිකතා වල ආකෘතීන් ගැන හොද අවබොධයක් ගත හැකියි.කෙටිකතා වල ආකෘතින් වලින් යම් වෙනසක් ලංකාව තුල ඇතිකලා නම් එහි පුරෝගාමියෙක් අජිත් තිලකසේන.
    සිංහල බ්ලොග්අවකාශය තුල අජිත් තිලකසේන ගැන වන මේ කතාබහ සාධනීය ලක්ෂනයක්.මෙවැනි දේ තව තවත් ඇති විය යුතුයි.

    ReplyDelete
  3. මමත් පාලිතගෙ කතාව ස්ථීර කරනව. ඇයි රාමාට අමතක වුන තව කතාවක් තියෙනවා තිලකසේනගෙ භාෂා විරෝධය තිලකසේනගෙ සංකල්පයට අනුව භාෂාව කියන්නෙ සම්මතයක් වත් නීති ටිකක්වත් නෙමෙයි භාෂාව හුදෙක් තියෙන්න ඕනි අදහස් හුවමාරුවට විතරයි. කු අකුර එහෙම තිලකසේන අනික් විදිහටමනෙ ලිවුවෙ. මරු සටහන..

    ReplyDelete